Determinizm ve Özgür İrade Tartışması

Determinizm, evrendeki her olayın önceki nedenler tarafından kesin biçimde belirlendiğini savunan felsefi görüştür. Bu görüşe göre insan kararları da beyindeki kimyasal süreçlerin ve geçmiş deneyimlerin kaçınılmaz bir sonucudur; dolayısıyla 'özgür irade' bir yanılsamadan ibarettir. Karşıt görüşü savunanlar ise insanın, en azından belirli sınırlar içinde, alternatifler arasında gerçek bir seçim yapabildiğini öne sürer. Kuantum fiziğindeki belirsizlik ilkesinin keşfi, evrenin bazı düzeylerde tam olarak öngörülemez olduğunu göstererek katı determinizme meydan okumuştur. Ancak bu belirsizliğin, bilinçli bir seçim özgürlüğüne kanıt oluşturup oluşturmadığı hâlâ tartışmalıdır. Tartışma, hem felsefede hem de nörobilimde güncelliğini korumaktadır.